پشم سنگ خام یا پشم سنگ فله‌ای در حقیقت محصول اولیه‌ای است که مستقیماً از ذوب سنگ‌های آذرین، به‌ویژه بازالت، به دست می‌آید. بازالت یکی از فراوان‌ترین سنگ‌های آتشفشانی در پوسته زمین است که به دلیل ترکیب سیلیکاتی و مقاومت حرارتی بالا، ماده‌ی اولیه‌ی ایده‌آلی برای تولید الیاف معدنی محسوب می‌شود.

در کارخانه‌های تولید پشم سنگ، سنگ‌های بازالت پس از استخراج و خردایش وارد کوره‌های ذوب ویژه می‌شوند. منبع حرارتی اصلی این کوره‌ها سوختن ماده‌ای به نام کُک متالورژی است. کک به دلیل ارزش حرارتی بالا و توان ایجاد شعله‌ی متمرکز، امکان رساندن دمای کوره به بیش از ۱۵۰۰ درجه سانتی‌گراد را فراهم می‌کند؛ دمایی که برای ذوب کامل بازالت و تبدیل آن به مذاب یکنواخت ضروری است. جالب است بدانید که خرید و مصرف کک، یکی از سنگین‌ترین هزینه‌ها در کل فرآیند تولید به شمار می‌آید و بخش بزرگی از قیمت تمام‌شده‌ی محصول را تشکیل می‌دهد.

پس از ذوب کامل سنگ، مذاب حاصل به کمک دستگاه‌های سانتریفیوژ یا گاهی روش‌های دمش گاز داغ به الیاف بسیار نازکی تبدیل می‌شود. در روش گریز از مرکز، مذاب با سرعت بسیار بالا به اطراف پرتاب شده و تحت تأثیر جریان هوای فشرده یا مشعل‌های کمکی، به الیاف پیوسته‌ای با طولی که گاه به بیش از ۱٫۵ متر می‌رسد کشیده می‌شود.

این محصول اولیه را پشم سنگ خام می‌نامند؛ چراکه هنوز هیچ عملیات تکمیلی مانند افزودن رزین، شکل‌دهی در قالب یا فشرده‌سازی بر روی آن انجام نشده است. الیاف خام حاصل از سانتریفیوژ دارای درهم‌تنیدگی طبیعی بسیار بالا هستند.

همین خاصیت، پایه و اساس استحکام مکانیکی در انواع محصولات نهایی پشم سنگ (مانند پشم سنگ تخته‌ای، پشم سنگ لوله‌ای یا پشم سنگ لحافی) محسوب می‌شود و مانع از ریزش یا گسستگی الیاف در طول زمان خواهد شد. در نتیجه، دوام و عمر مفید محصول نهایی به‌طور چشمگیری افزایش می‌یابد.

از منظر خواص فیزیکی، پشم سنگ خام پیش از هرگونه شکل‌دهی دارای چگالی (دانسیته) بسیار پایین و در حدود ۱۵ کیلوگرم بر متر مکعب است. البته به دلیل آن‌که هنوز در قالب‌های فشرده نشده یا تحت عملیات تراکم قرار نگرفته، نمی‌توان چگالی ثابتی برای آن تعریف کرد. این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا تراکم‌دهی و شکل‌دهی در مراحل بعدی تولید است که ویژگی‌های نهایی محصول از جمله مقاومت فشاری، ضریب هدایت حرارتی و خواص آکوستیکی را مشخص می‌کند.

پشم سرباره و تفاوت آن با پشم سنگ فله‌ای چیست؟

یکی دیگر از انواع الیاف معدنی که در گذشته در صنعت عایق‌کاری مورد توجه قرار گرفته، پشم سرباره است. برخلاف پشم سنگ خام که از ذوب مستقیم سنگ‌های بازالتی تولید می‌شود، پشم سرباره از سرباره‌ی کوره بلند ذوب آهن به دست می‌آید. سرباره در واقع محصول جانبی فرآیند استخراج آهن است و شامل ترکیبات سیلیکاتی، اکسیدهای فلزی و ناخالصی‌هایی است که در حین ذوب سنگ آهن از مذاب جدا می‌شوند.

در تولید پشم سرباره، این ماده جانبی در دمایی حدود ۱۴۰۰ درجه سانتی‌گراد ذوب شده و سپس به روش‌های دمش هوا یا گاز داغ، به الیاف شیشه‌مانند تبدیل می‌شود. نکته‌ی قابل توجه این است که در این فرآیند معمولاً از دستگاه سانتریفیوژ استفاده نمی‌شود. همین موضوع باعث می‌شود که الیاف تولیدشده طول کوتاهی داشته باشند و از استحکام و درهم‌تنیدگی لازم برخوردار نباشند.

به همین دلیل، پشم سرباره از نظر خواص مکانیکی و دوام، قابل مقایسه با پشم سنگ بازالتی نیست. الیاف کوتاه و شکننده‌ی آن، هنگام نصب به‌سرعت شروع به ریزش می‌کنند و در اثر کوچک‌ترین ارتعاش یا نشست سازه‌ای، پیوستگی خود را از دست می‌دهند.

در نتیجه، محصولی که با پشم سرباره تولید می‌شود طول عمر بسیار کمی دارد و پس از مدت کوتاهی کارایی عایق از بین می‌رود و نیاز به جایگزینی مجدد عایق خواهد بود. این ضعف بزرگ سبب شده که پشم سرباره به‌تدریج از چرخه‌ی تولید صنعتی و استفاده گسترده حذف شود و پشم سنگ بازالتی جایگزین اصلی آن گردد.

نقش پشم سنگ فله‌ای در تولید محصولات متنوع پشم سنگ چگونه است؟

الیاف خام بازالتی که در مرحله‌ی اولیه تولید حاصل می‌شوند، ماده‌ی اصلی و پایه‌ی تمامی محصولات پشم سنگ هستند. این الیاف به‌وسیله‌ی افزودنی‌ها، شکل‌دهی مکانیکی و فرآیندهای تکمیلی، به محصولات گوناگونی تبدیل می‌شوند که هرکدام کاربرد خاص خود را دارند.

نقش پشم سنگ فله‌ای در تولید پشم سنگ تخته‌ای:

هنگامی که به پشم سنگ خام رزین‌های مخصوص مقاوم به حرارت افزوده شود و سپس در قالب‌های تحت فشار و حرارت قرار گیرد، محصولی با ساختار متراکم و سخت به نام تخته‌ای یا فنوپانل تولید می‌شود.

این محصول دارای مقاومت فشاری بالا، عایق حرارتی و صوتی بسیار مناسب و طول عمر زیاد است. فنوپانل‌ها معمولاً در دیوارهای خارجی، دیوارهای پارتیشن داخلی، پشت نمای خشک، بام‌ها و حتی در صنعت برای عایق‌کاری تجهیزات و مخازن مورد استفاده قرار می‌گیرند.

اگر به دنبال عایق حرارتی و صوتی قدرتمند با دوام بالا هستید، بهترین انتخاب شما پشم سنگ تخته‌ای (فنوپانل) است. با خرید پشم سنگ تخته‌ای از برند معتبر ما، از کیفیت، دوام و کارایی بی‌نظیر آن در پروژه‌های ساختمانی و صنعتی خود مطمئن باشید.

نقش پشم سنگ فله‌ای در تولید پشم سنگ پتویی:

در صورتی که الیاف خام بدون فشرده‌سازی شدید باقی بمانند و به وسیله‌ی نخ نسوز به یک توری سیمی گالوانیزه دوخته شوند، محصولی انعطاف‌پذیر به نام پشم سنگ پتویی یا ایزوبلانکت به دست می‌آید.

این نوع عایق به دلیل خاصیت انعطاف و قابلیت نصب آسان، بیشتر در عایق‌کاری سطوح منحنی مانند لوله‌های قطور، بویلرها، کوره‌ها، دیگ‌های بخار و مخازن صنعتی استفاده می‌شود.

ویژگی‌ها و مشخصات کلی پشم سنگ فله‌ای (ایزوترم):

پیش از خرید یا استفاده از پشم سنگ فله‌ای، آشنایی با ویژگی‌ها و مشخصات این محصول ضروری است. ایزوترم به‌عنوان یکی از پرکاربردترین انواع عایق معدنی، خصوصیات منحصر‌به‌فردی دارد که آن را از بسیاری از عایق‌های حرارتی و صوتی دیگر متمایز می‌سازد.

۱. منشاء و فرآیند تولید پشم سنگ فله‌ای:

ایزوترم از سنگ بازالت تولید می‌شود که در دمای بسیار بالا ذوب شده و به الیاف ظریف تبدیل می‌گردد. در این فرآیند از کُک متالورژی به‌عنوان سوخت با توان حرارتی بالا استفاده می‌شود. بر روی محصول نهایی هیچ عملیات تکمیلی مانند افزودن رزین انجام نمی‌گیرد و همین امر موجب درهم‌تنیدگی طبیعی الیاف و بهبود خواص مکانیکی آن می‌شود.

۲. خواص حرارتی پشم سنگ فله‌ای:

این محصول محدوده دمای کارکردی بین ۲۷۰ تا ۸۰۰ درجه سانتی‌گراد دارد و نقطه ذوب الیاف آن حدود ۱۳۰۰ درجه سانتی‌گراد است. ضریب هدایت حرارتی پایین آن، به‌ویژه در دانسیته‌های مختلف، مانع انتقال حرارت می‌شود. ایزوترم غیرقابل اشتعال بوده و در شرایط آتش‌سوزی علاوه بر عایق‌کاری، موجب تاخیر در سرایت شعله و افزایش ایمنی می‌شود.

۳. خواص صوتی پشم سنگ فله‌ای:

به دلیل ساختار متخلخل و الیاف ریز، ایزوترم ضریب جذب صوت بسیار بالایی دارد. این ویژگی آن را به گزینه‌ای ایده‌آل برای کاهش آلودگی صوتی در محیط‌های مسکونی و صنعتی تبدیل کرده و به ایجاد فضایی آرام و به‌دور از سر و صدا کمک می‌کند.

۴. خواص شیمیایی و زیست‌محیطی پشم سنگ فله‌ای:

ایزوترم در برابر عوامل شیمیایی و بیولوژیکی همچون قارچ، کپک و باکتری مقاوم است و در شرایط عادی یا حتی حین حریق هیچ‌گونه گاز یا دود سمی منتشر نمی‌کند. این محصول فاقد آزبست و افزودنی‌های مضر بوده و با محیط زیست سازگار است. همچنین پایداری فیزیکی و شیمیایی بالایی دارد و از ورود حشرات و جانوران موذی جلوگیری می‌کند.

۵. مقاومت در برابر رطوبت پشم سنگ فله‌ای:

یکی از ویژگی‌های مهم ایزوترم، مقاومت بالا در برابر رطوبت است. این عایق توانایی جذب و نگهداری رطوبت را دارد و از نم‌زدگی دیوارها و سقف‌ها جلوگیری می‌کند. بدین ترتیب علاوه بر کنترل حرارت و صدا، نقش موثری در بهبود دوام سازه‌ها ایفا می‌نماید.

۶. دانسیته و بسته‌بندی پشم سنگ فله‌ای:

پشم سنگ فله‌ای در دانسیته‌های مختلف از ۲۵ تا ۲۰۰ کیلوگرم بر مترمکعب تولید می‌شود که بسته به نوع کاربرد انتخاب می‌گردد. این محصول معمولاً در کیسه‌هایی با وزن ۱۰ تا ۵۰ کیلوگرم بسته‌بندی شده و به بازار عرضه می‌شود که حمل‌ونقل و انبارداری آن را آسان می‌سازد.

۷. سهولت در استفاده پشم سنگ فله‌ای:

ایزوترم به‌دلیل وزن کم و بسته‌بندی مناسب، نصب آسان و سریعی دارد. این عایق به‌خوبی فضاهای نامنظم را پر می‌کند، جایی که استفاده از سایر انواع عایق ممکن نیست، بنابراین در پروژه‌های ساختمانی و صنعتی کاربرد گسترده‌ای پیدا کرده است.

۸. مقرون‌به‌صرفه بودن پشم سنگ فله‌ای:

یکی از مهم‌ترین مزایای پشم سنگ فله‌ای، قیمت پایین‌تر آن در مقایسه با سایر محصولات پشم سنگ است. این ویژگی موجب شده در پروژه‌های بزرگ ساختمانی و صنعتی، به‌عنوان گزینه‌ای اقتصادی و کارآمد انتخاب شود و هزینه‌های عایق‌کاری به‌طور چشمگیری کاهش یابد.

کاربردهای پشم سنگ فله‌ای (ایزوترم):

پشم سنگ فله‌ای به دلیل خاصیت عایق‌کاری حرارتی و صوتی، در حوزه‌های مختلف ساختمان‌سازی و صنعت کاربرد گسترده‌ای دارد. این ماده با ساختار الیافی خود مانع انتقال حرارت و صدا می‌شود و در دیوارها، سقف‌ها، کف‌ها و حتی فضاهای نامنظم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در صنایع نیز برای عایق‌کاری کوره‌ها، دیگ‌های بخار، اگزوزها و تجهیزات حرارتی کاربرد دارد و علاوه بر آن در تولید محصولات جانبی مانند لنت ترمز، یخچال‌های صنعتی و ایزوگام نقش مهمی ایفا می‌کند. به طور کلی، انعطاف‌پذیری و مقاومت بالای پشم سنگ فله‌ای آن را به یک انتخاب اقتصادی و کارآمد برای کنترل انرژی و بهبود ایمنی تبدیل کرده است.

۱. کاربردهای پشم سنگ فله‌ای در عایق‌کاری حرارتی و صوتی در ساختمان‌ها:

پشم سنگ فله‌ای یکی از پرکاربردترین مصالح برای عایق‌کاری حرارتی و صوتی در ساختمان‌هاست. این عایق به‌راحتی بین جداره‌ی دیوارها قرار می‌گیرد و از انتقال حرارت و صدا جلوگیری می‌کند.

همچنین در سقف‌ها و کف‌ها، مخصوصاً در ساختمان‌های چندطبقه، نقش مهمی در کاهش اتلاف انرژی و افزایش آرامش محیطی دارد. علاوه بر این، در دودکش‌ها و کانال‌های تهویه نیز به‌کار می‌رود و به‌دلیل قابلیت پر کردن فضاهای نامنظم، در نقاطی که امکان نصب تخته یا پتوی پشم سنگ وجود ندارد، بهترین گزینه محسوب می‌شود.

۲. کاربردهای صنعتی پشم سنگ فله‌ای:

در صنعت، پشم سنگ فله‌ای به دلیل مقاومت بالا در برابر حرارت، گزینه‌ای ایده‌آل برای عایق‌کاری تجهیزات مختلف است. این ماده در عایق‌کاری اگزوزها، سیستم‌های خروج گازهای صنعتی و همچنین کوره‌ها، دیگ‌های بخار و تنورهای نانوایی استفاده می‌شود.

علاوه بر جلوگیری از اتلاف انرژی، به‌عنوان پرکننده و جاذب حرارت در بسیاری از تجهیزات حرارتی نیز کاربرد دارد. این ویژگی باعث افزایش طول عمر تجهیزات و بهبود عملکرد سیستم‌های حرارتی و برودتی می‌شود.

۳. کاربردهای غیرسازه‌ای و جانبی پشم سنگ فله‌ای:

پشم سنگ فله‌ای تنها در ساختمان و صنعت کاربرد ندارد، بلکه در زمینه‌های جانبی نیز بسیار پرکاربرد است. برای مثال، در تولید صفحه کلاچ و لنت ترمز به‌عنوان ماده‌ی تقویت‌کننده در برابر حرارت مورد استفاده قرار می‌گیرد.

همچنین ترکیب آن با بتن سبک باعث افزایش مقاومت حرارتی و کاهش وزن سازه‌ها می‌شود. این عایق در تولید یخچال‌های خانگی و صنعتی به‌عنوان مانعی مؤثر در برابر انتقال حرارت و صدا و نیز در ایزوگام‌های رطوبتی به‌عنوان لایه‌ای مقاوم در برابر تغییرات دما به‌کار گرفته می‌شود.

4. اهمیت اقتصادی و زیست‌محیطی پشم سنگ فله‌ای:

پشم سنگ فله‌ای به‌دلیل قیمت مناسب‌تر نسبت به سایر محصولات عایق، انتخابی مقرون‌به‌صرفه برای پروژه‌های بزرگ ساختمانی و صنعتی است و می‌تواند هزینه‌های کلی عایق‌کاری را به‌طور چشمگیری کاهش دهد.

این محصول کاملاً غیرآلی و پایدار بوده و به‌عنوان یک عایق دوستدار محیط‌زیست شناخته می‌شود. برخلاف بسیاری از عایق‌های پلیمری که در زمان آتش‌سوزی دود و گازهای سمی آزاد می‌کنند، پشم سنگ فله‌ای در برابر حرارت مقاوم است و هیچ‌گونه بخار یا دود خطرناک تولید نمی‌کند.

همین ویژگی‌ها سبب شده تا علاوه بر جنبه اقتصادی، از نظر ایمنی و زیست‌محیطی نیز جایگاه ویژه‌ای در صنعت ساختمان و انرژی داشته باشد.

نکات ایمنی هنگام نصب پشم سنگ فله‌ای (ایزوترم):

پشم سنگ فله‌ای با وجود مزایای فراوان، به دلیل داشتن الیاف ریز معدنی می‌تواند در صورت تماس مستقیم با پوست یا استنشاق، موجب تحریک پوستی، چشمی و تنفسی شود. به همین دلیل رعایت نکات ایمنی در زمان نصب اهمیت زیادی دارد.

استفاده از تجهیزات حفاظت فردی مانند ماسک تنفسی برای جلوگیری از ورود ذرات به ریه‌ها، عینک ایمنی برای محافظت از چشم، دستکش‌های مخصوص برای پیشگیری از خراش پوستی و لباس‌های آستین‌دار برای کاهش تماس مستقیم، ضروری است.

همچنین در هنگام نصب باید به تهویه مناسب محیط، مسدود کردن مسیرهای داخلی در پروژه‌های بیرونی و استفاده از ابزارهای مناسب برای پخش و جایگذاری ایزوترم توجه شود. رعایت این اصول علاوه بر حفظ سلامت نصاب، کیفیت نهایی عایق‌کاری را نیز تضمین می‌کند.

عوامل مؤثر بر قیمت پشم سنگ فله‌ای

قیمت پشم سنگ فله‌ای (ایزوترم) تحت تأثیر عواملی مانند کیفیت مواد اولیه، روش تولید، دانسیته و نوع بسته‌بندی قرار دارد. استفاده از بازالت مرغوب و فرآیندهای دقیق ذوب و الیاف‌سازی باعث بهبود خواص حرارتی و صوتی شده و قیمت محصول را افزایش می‌دهد.

همچنین محصولات با تراکم بالاتر یا بسته‌بندی ویژه معمولاً گران‌تر هستند و برندهایی که خدمات پس از فروش و پشتیبانی فنی ارائه می‌دهند، ارزش افزوده بیشتری ایجاد می‌کنند. با این حال، پشم سنگ فله‌ای در مقایسه با سایر انواع پشم سنگ همچنان یکی از گزینه‌های اقتصادی و مقرون‌به‌صرفه در پروژه‌های ساختمانی و صنعتی محسوب می‌شود.

راهنمای خرید پشم سنگ خام فله‌ای

برای خرید پشم سنگ فله‌ای (ایزوترم)، ابتدا باید نیاز و محل استفاده از عایق به‌طور دقیق مشخص شود. کاربرد این محصول می‌تواند در ساختمان‌سازی، صنعت، کشاورزی یا حتی پروژه‌های خاص باشد و هرکدام نیاز به ویژگی‌های متفاوتی دارند.

بررسی مشخصات فنی مانند دانسیته، دمای کارکرد، مقاومت حرارتی و توان جذب صوت، از مراحل مهم انتخاب است و باید با شرایط پروژه تطبیق داده شود. علاوه بر این، انتخاب برند معتبر اهمیت بالایی دارد؛ زیرا برندهای شناخته‌شده نه‌تنها کیفیت مواد اولیه و فرایند تولید را تضمین می‌کنند، بلکه خدمات مشاوره‌ای و حتی نصب حرفه‌ای نیز ارائه می‌دهند.

از سوی دیگر، توجه به بسته‌بندی و شرایط حمل‌ونقل محصول از عواملی است که بر کیفیت نهایی تأثیر مستقیم دارد. کیسه‌های استاندارد و مقاوم مانع از آسیب دیدن الیاف و کاهش کارایی عایق می‌شوند و امکان جابه‌جایی آسان‌تر را فراهم می‌سازند.

به‌عنوان نمونه، برند ایران عایق سپاهان از تولیدکنندگان معتبر پشم سنگ در ایران است که با عرضه محصولاتی باکیفیت، بسته‌بندی اصولی و ارائه‌ی مشاوره‌های تخصصی رایگان، به خریداران کمک می‌کند تا انتخابی متناسب با شرایط و نیاز پروژه خود داشته باشند.